Wie is welke rol onder de PPWR — en wat moet je doen?
Fabrikant, importeur, distributeur, producent: de PPWR gebruikt voor bijna elke schakel in de keten een eigen rol met eigen verplichtingen. Eén bedrijf kan zelfs meerdere rollen hebben, afhankelijk van het land en het type verpakking. Dit schema laat zien wie wat moet doen.
Productregels en afvalregels zijn twee aparte systemen
De PPWR regelt twee dingen die vaak door elkaar worden gehaald. Het eerste: mag deze verpakking überhaupt op de Europese markt, gezien ontwerp, materiaal en recyclebaarheid? Dat is de wereld van de fabrikant, leverancier, importeur en distributeur. Het tweede: wie betaalt voor de verpakking zodra die afval wordt, en in welk land? Dat is de rol van de producent — een aparte rol met een eigen definitie, die per land opnieuw wordt bepaald en dus niet automatisch dezelfde partij is als de fabrikant.
Wie: fabrikant, leverancier, importeur, distributeur, einddistributeur. Vraag: mag deze verpakking op de Europese markt? Geldt EU-breed — één fabrikant per verpakking.
Wie: de producent, eventueel via een gemachtigd vertegenwoordiger of producentenorganisatie. Vraag: wie registreert en betaalt, en in welk land? Geldt per lidstaat — één producent per land per verpakking.
De keten, stap voor stap
Dit is een vereenvoudigde weergave van de productconformiteit-kant van de PPWR: wie in de fysieke keten welke rol heeft. De rol "producent" staat hier bewust los van, want die volgt uit een andere vraag — zie hieronder.
Wie is de producent? Drie vragen bepalen het
"Producent" is geen positie in de keten hierboven, maar een rol die per land opnieuw wordt bepaald aan de hand van waar de verpakking uiteindelijk afval wordt. Dat kan de fabrikant zijn, maar ook de importeur, de distributeur of zelfs een webshop.
- 01Is de fabrikant van de verpakking gevestigd in het land waar de verpakking afval wordt? Dan is de fabrikant de producent.
- 02Nee — is er in dat land een ander bedrijf dat de verpakking als eerste beschikbaar stelt, bijvoorbeeld een importeur of distributeur? Dan is dat bedrijf de producent.
- 03Nee — verkoopt een webshop rechtstreeks aan een eindgebruiker in dat land, ook een zakelijke? Dan is die verkoper de producent.
Dit is een vereenvoudigde versie van de officiële beslisboom van de Europese Commissie. Het punt: verkoop je grensoverschrijdend, rechtstreeks aan een zakelijke afnemer die niet doorverkoopt? Dan kun je in dat land nu producent zijn — ook als dat voorheen niet zo was.
Twee rollen specifiek voor e-commerce
Deze twee rollen kunnen op elk moment in de keten opduiken, vooral bij verkoop via internet. Nederland kende er tot de PPWR geen vergelijkbare verplichting voor.
Moet vóórdat een verkoper mag aanbieden, controleren of die geregistreerd staat als producent en dat zelf laat bevestigen. Geldt niet voor micro- en kleine platforms.
Verzorgt voor een verkoper minimaal twee van: opslag, verpakken, adresseren, verzenden — zonder eigenaar te zijn. Moet dezelfde registratiecontrole uitvoeren, en de dienst stopzetten bij een verkoper die niet blijkt te voldoen. Pakt de dienstverlener zelf uit? Dan wordt die zelf producent.
Hoe dit zich verhoudt tot de afvalbeheerbijdrage
Het Nederlandse Besluit beheer verpakkingen 2014 is nog niet aangepast aan de PPWR en verwijst nog naar de oude, ingetrokken Europese richtlijn. Toch is de PPWR sinds 12 augustus 2026 rechtstreeks van toepassing, ook waar dat wringt met de huidige praktijk bij Verpact.
- De bestaande drempel van 50.000 kg voor registratie en aangifte staat op gespannen voet met de PPWR, die registratie zonder drempel verplicht stelt.
- Verkoop je rechtstreeks aan een buitenlandse zakelijke afnemer die niet doorverkoopt? Dan kun je in dat land nu al producent zijn, ook als dat voorheen niet zo was.
- Onlineplatforms en fulfilmentdienstverleners hadden in Nederland nog geen vergelijkbare verplichting; onder de PPWR wel.
Registreren als producent is verplicht sinds 12 augustus 2026, maar de exacte, geharmoniseerde vorm van het Europese producentenregister volgt nog uit uitvoeringsregels die nog niet definitief zijn vastgesteld. Tot die tijd loopt de bestaande aangifte bij Verpact door.
Let op: er ligt een Europees voorstel om de verplichting tot het aanstellen van een gemachtigd vertegenwoordiger voor de EPR (voor producenten die zelf buiten de EU zitten) tot 2035 op te schorten. Dat is nog niet definitief. Packstract houdt dit voor je in de gaten.
Verkoop je ook in andere EU-landen? Toezicht, EPR-registratie en zaken als statiegeld verschillen per land. Bekijk het overzicht van PPWR-verschillen per land.
Weet jij al zeker welke rol jij hebt?
Elke rol vraagt om andere verpakkingsdata en andere stappen. Vraag de gratis scan aan, en Packstract brengt in kaart welke rol — en welke verplichtingen — voor jou gelden.